Την Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου, ενώ έξω είχε ήλιο και ζέστη, εγώ επέλεξα να περάσω την ημέρα μου στο υπόγειο ενός ξενοδοχείου. Ο λόγος ήταν το UPDATE15, ένα σεμινάριο με ομιλητές τον Στέφανο Ξενάκη και τον πατέρα Λίβυο. Μια εμπειρία γεμάτη εικόνες, παραδείγματα, ιστορίες και προκλήσεις που με έκαναν να δω αλλιώς τη ζωή.
Ο Στέφανος Ξενάκης: «Ζω» δεν σημαίνει «δεν πεθαίνω»
Ο Στέφανος ξεκίνησε με έναν αριθμό: 150.000. Τόσοι άνθρωποι πεθαίνουν κάθε μέρα στον κόσμο. Κι εμείς; Είμαστε εδώ. Όχι για να μη ζούμε, αλλά για να ζούμε.
Κι εκεί έκανε την ανατροπή:
- Το αντίθετο του «ζω» δεν είναι «πεθαίνω», είναι το «δεν ζω».
- Το αντίθετο του «πεθαίνω» είναι το «γεννιέμαι».
Αυτό το σχήμα με σημάδεψε: η ζωή δεν είναι απουσία θανάτου· είναι ενεργή παρουσία.
Μέσα από ιστορίες, βίντεο, παραδείγματα (όπως εκείνη η κυρία στο TikTok που μαλώναμε για το αν η τούρτα έχει εννιά ή δέκα κερασάκια…), μας έδειξε ότι συχνά κολλάμε σε ασήμαντα πράγματα, ενώ χάνουμε την ουσία.
Το κεντρικό του μήνυμα ήταν η μελέτη: η ψυχοθεραπεία, η αυτοέρευνα, η προσωπική δουλειά. Όπως είπε, «σαν λαός δεν είμαστε κάφροι· απλώς δεν μελετάμε». Και γι’ αυτό μένουμε εκτεθειμένοι.
Μίλησε και για τη δυσφορία: μπορείς να την πετάξεις από πάνω σου μεταθέτοντας ευθύνες (ο γρήγορος δρόμος), ή να καθίσεις να δεις γιατί δυσφορείς (ο δύσκολος, αλλά λυτρωτικός δρόμος).
Αναφέρθηκε στη Νηπενθία, την αποφυγή του πένθους, και τόνισε ότι μόνο μέσα από τον πόνο μπορούμε να προχωρήσουμε.
Μίλησε για τον Εαυτό 1 και Εαυτό 2 από το βιβλίο The Inner Game of Tennis· για το πώς μέσα μας συγκρούεται ο κριτής με τη σοφία του σώματος. Και μας διάβασε μια ιστορία από το βιβλίο του 8 Μέρες στο Κελί, όπου ακόμα κι ένας σκληρός συγκρατούμενος, ο Στράτος, μπόρεσε να ηρεμήσει μέσα από την αποδοχή.
Και τέλος, μοιράστηκε την εμπειρία του από το Summit of Greatness στο Los Angeles. Εκεί είδε ανθρώπους που είχαν ένα κοινό: είχαν πάρει δεσμευτικές αποφάσεις για τη ζωή τους. Όχι «θα προσπαθήσω», αλλά «θα το κάνω, βρέξει-χιονίσει».
Ο Πατέρας Λίβυος: «Τι είναι Σταυρός και τι δεν είναι Σταυρός»
Η δεύτερη ομιλία ήταν του πατέρα Λίβυου. Μίλησε με απλότητα, αλλά και με δύναμη.
Ξεκίνησε λέγοντας ότι η πνευματικότητα δεν είναι μόνο στην εκκλησία· είναι στην καθημερινότητα, στη σύνδεση μεταξύ μας. Έφερε μάλιστα ένα τραγικό παράδειγμα: ενός ανθρώπου που πήγε στην εκκλησία, κανείς δεν τον πρόσεξε, κι αργότερα αυτοκτόνησε έχοντας πάνω του μόνο ένα τυπικό φυλλάδιο.
Πριν μπει στο θέμα του σταυρού, μίλησε για τα σύμβολα. «Ένας άθεος στην Ελλάδα», είπε, «είναι Έλληνας, Χριστιανός Ορθόδοξος άθεος» — γιατί τα σύμβολα είναι χαραγμένα βαθιά στον πολιτισμό μας.
Τι δεν είναι σταυρός
Ο Λίβυος ξεκίνησε με το τι δεν είναι σταυρός:
- Δεν είναι σταυρός να μεταθέτεις την ευθύνη (όπως ο Αδάμ και η Εύα που έριξαν το φταίξιμο αλλού).
- Δεν είναι σταυρός να υπομένεις παθητικά τον πόνο· πρέπει να τον καλωσορίσεις, να τον ονομάσεις, και να τον αφήσεις.
- Δεν είναι σταυρός η αχαριστία· αν δεν μάθεις να λες «Δόξα τω Θεώ» στα λίγα, ποτέ δεν θα δεις τα πολλά.
- Δεν είναι σταυρός η ψευδο-υπομονή· η αληθινή είναι «εγκαρτέρηση», μένω για να γνωρίσω.
- Δεν είναι σταυρός η ενοχή· η μετάνοια είναι αυτή που φέρνει κίνηση και αλλαγή.
- Δεν είναι σταυρός η δήθεν ταπεινότητα που κρύβει κόμπλεξ.
- Δεν είναι σταυρός όταν ντύνεις την κακία σου με μανδύα αρετής.
Έφερε και την ιστορία του παραλύτου (Ιω. 5). Εκεί ο Χριστός δεν χαϊδεύει δικαιολογίες· του λέει απότομα: «Θέλεις;». Γιατί η αλήθεια ξεκινάει από το να παραδεχθείς τι πραγματικά θέλεις.
Τι είναι σταυρός
Από την άλλη, σταυρός είναι ό,τι δεν επιλέγουμε:
- Η απώλεια και το πένθος. Ακόμη και ο Χριστός στη Γεθσημανή προσευχήθηκε να φύγει από πάνω του το ποτήρι.
- Η ασθένεια και η αναπηρία. Ο Χριστός δεν χάρηκε ποτέ με την αρρώστια· συγκινήθηκε, δάκρυσε, πόνεσε μαζί με τον άνθρωπο.
- Ο αληθινός σταυρός είναι να κουβαλάς αυτά που είναι αναπόφευκτα, και να τα μετατρέπεις με τη χάρη του Θεού σε ευκαιρίες ωρίμανσης.
Μίλησε και για τα κακοποιημένα άτομα που έρχονται στην εξομολόγηση. Εξήγησε ότι πολλές φορές κουβαλάνε ενοχή στη χαρά και χρειάζονται πολύ χρόνο για να μπορέσουν να μιλήσουν. Όσοι ρωτάνε «τώρα το θυμήθηκε;» δεν έχουν ιδέα τι σημαίνει πνευματικότητα.
Το τέλος της ομιλίας
Ο Λίβυος έκλεισε με τρία ερωτήματα που έμειναν να ηχούν μέσα μου:
- Από ποιους σταυρούς μαθαίνω;
- Ποιοι σταυροί με λυγίζουν χωρίς καρπό;
- Ποιον σταυρό σηκώνω σήμερα; Είναι τιμωρία ή πορεία προς την Ανάσταση;
Τι πήρα μαζί μου
Φεύγοντας από το UPDATE15, ένιωσα ότι δεν ήταν απλώς ένα σεμινάριο, αλλά μια πρόσκληση σε ζωή.
Από τον Ξενάκη πήρα τη δύναμη της μελέτης, της δέσμευσης, και το θάρρος να σταθώ απέναντι στη δυσφορία και να τη δω κατάματα.
Από τον πατέρα Λίβυο πήρα την αλήθεια του σταυρού: να ξεχωρίζω ποια βάρη είναι δικά μου κατασκευάσματα και μπορώ να τα αφήσω, και ποια είναι αληθινά αναπόφευκτα και χρειάζεται να τα μετατρέψω σε πορεία προς την ωριμότητα και την Ανάσταση.
Το UPDATE15 μου θύμισε ότι η ζωή δεν είναι να την περνάς περιμένοντας τους «βαρβάρους» ή κρύβοντας τον πόνο σου. Είναι να τη ζεις, να αναλαμβάνεις ευθύνη και να μεταμορφώνεις τις δυσκολίες σε βήματα προόδου.
Σωκράτης Καλτσής
Coach, εκπαιδευτής και podcaster. Σχεδιάζω και συντονίζω ομάδες προσωπικής ανάπτυξης με έμφαση στην επικοινωνία, τα όρια και την αυθεντική σύνδεση. Δημιουργός του podcast «Ξύπνα και Κάν’ το» και εισηγητής σε σεμινάρια και προγράμματα που βοηθούν τους ανθρώπους να ζουν με περισσότερη αλήθεια και ελευθερία.
